Шымкентте еңбек дауына қатысты сот таласы апелляциялық инстанцияға дейін жеткенімен, істің түйіні өзгерген жоқ. Талапкер келтірген уәждерге және даулы құжаттарды қосымша зерттеу туралы өтініштерге қарамастан, бірінші сатыдағы соттың шешімі күшінде қалды.
Оқиға Шымкент қаласының білім басқармасында еңбек қатынастарының тоқтатылуынан басталған. Талапкер Күдірбекова Перизат Айбатқызы жұмыстан босатуға негіз болған себептермен келіспей, жұмыс берушінің қабылдаған шешімінің заңдылығына дау айтып, сотқа жүгінген.
Істегі негізгі құжаттардың бірі – 2025 жылғы 4 тамыздағы бұйрық. Дәл осы құжат еңбек қатынастарын тоқтатуға негіз болған.
Алайда талапкер бұйрықтың өзіне және оны шығаруға негіз болған құжаттарға қатысты бірқатар мәселе көтерген.
Апелляциялық шағымда бұйрықтың нақты қашан жасалып, тіркелгені, оған кім қол қойғаны, қандай құжаттар негізінде әзірленгені және қызметкердің онымен қашан таныстырылғаны туралы мәселелер қозғалған.
Даудың маңызды тұстарының бірі – 2025 жылғы 19 наурызда жасалған еңбек шарты.
Талапкердің айтуынша, тараптардағы еңбек шартының нұсқалары бір-бірінен ерекшеленеді. Бір нұсқада еңбек қатынастарының мерзімі нақты көрсетілмеген. Ал екінші нұсқада жұмыстың уақытша сипатта болғаны туралы қолмен жазылған қосымша белгі бар.
Осы айырмашылықтың қашан пайда болғаны, аталған жазбаның шартқа бастапқыда енгізілген-енгізілмегені және оның қызметкермен келісілген-келісілмегені талапкер тарапынан қосымша тексеруді қажет ететін мәселе ретінде көтерілген.
Осыған байланысты апелляциялық соттан құжаттардың түпнұсқаларын зерттеу, еңбек шарттарын есепке алудың электрондық жүйесіндегі мәліметтерді және тіркеу деректерін қарау, қажет болған жағдайда сараптамалық зерттеу жүргізу мәселесін қарау сұралған.
Даудың тағы бір маңызды тұсы – негізгі қызметкердің жұмысқа нақты қай күні шыққаны.
Өйткені жұмыс беруші еңбек шартын тоқтатуды осы жағдаймен байланыстырған.
Ал талапкердің ұстанымынша, бұл дерек жай ғана ауызша түсіндірумен емес, ресми құжаттармен расталуы тиіс. Атап айтқанда, өтініштер, бұйрықтар, жұмыс уақытын есепке алу табельдері және басқа да кадрлық құжаттар негізге алынуы керек.
Сонымен қатар іс бойынша жауапты лауазымды тұлғаларды және еңбек инспекциясы өкілін сотқа шақырып, істің мән-жайларына қатысты түсініктеме алу туралы да өтініш берілген.
АПЕЛЛЯЦИЯ НЕ ДЕДІ?
Алайда талапкер келтірген уәждер мен қосымша тексеру жөніндегі өтініштерге қарамастан, апелляциялық инстанция бірінші сатыдағы соттың қорытындысын өзгеріссіз қалдырды.
Осылайша, Шымкент қаласының азаматтық істер жөніндегі ауданаралық сотының 2026 жылғы 23 шілдедегі шешімі күшінде қалды.
Яғни апелляциялық шағым еңбек дауына қатысты бірінші сатыдағы соттың шешімін қайта қарауға негіз болмады.
Бұл істің назар аударарлық тұсы – жұмыстан босатудың өзінен бөлек, еңбек қатынастарын тоқтатуға негіз болған құжаттардың қаншалықты мұқият зерттелгені мәселесінің көтерілуі.
Талапкер үшін дау тек жұмысынан айырылу мәселесімен шектелмеген. Оның негізгі ұстанымы – жұмыс берушінің шешіміне негіз болған құжаттар мен нақты мән-жайлар толық әрі жан-жақты зерттелді ме деген мәселеге келіп тіреледі.
Апелляциялық қарау аяқталды. Бірінші сатыдағы соттың шешімі өзгеріссіз қалды.
Ал бұл іс еңбек қатынастары тоқтатылған кезде құжаттардың дұрыстығы, олардың рәсімделу тәртібі және тараптардың еңбек шарты талаптарымен нақты танысуы қаншалықты маңызды екенін тағы бір мәрте көрсетіп отыр.
